Muốn đạt chuẩn kỹ năng CNTT phải biết phòng bệnh tâm thần do máy tính

Bộ TT&TT vừa ban hành Thông tư quy định Chuẩn kỹ năng dùng áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân chủ nghĩa dự trực tiếp hoặc có liên can đến hoạt động đánh giá kỹ năng sử dụng CNTT. Trong đó, để có thể đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản, các cá nhân phải đáp ứng rất nhiều đề nghị tưởng dễ nhưng không mấy người thực hành được đầy đủ. Đáng chú ý là phải có hiểu biết về an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong sử dụng CNTT-TT. Trong đó, phải biết một số loại bệnh tật thường ngày liên can đến việc sử dụng máy tính lâu dài như bệnh về mắt, xương khớp, tâm thần và cách đề phòng. Biết các lề luật an toàn khi sử dụng máy tính và các thiết bị kèm theo. Biết cách chọn phương án chiếu sáng (thí dụ: cường độ, hướng chiếu), chọn kiểu, kích tấc bàn ghế và sắp đặt vị trí bàn ghế, thiết bị hợp với bản thân. Biết cách chọn phong thái làm việc đúng, hiểu tác dụng của việc tập thể dục, giải lao, thư giãn khi làm việc lâu với máy tính. Hiểu công dụng của việc tái chế các bộ phận của máy tính, pin, hộp mực in khi không còn sử dụng. Biết cách thiết lập các chọn lựa hà tiện năng lượng cho máy tính: tự động tắt màn hình, đặt máy tính ở chế độ ngủ, tự động tắt máy. Đối chiếu với Thông tư của Bộ TT&TT, phần đông cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan quốc gia bây chừ không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. Bên cạnh đó, phải hiểu các vấn đề an toàn thông báo cơ bản khi làm việc với máy tính như biết cách kiểm soát truy nhập, đảm bảo an toàn cho dữ liệu, cụ thể, phải hiểu khái niệm và vai trò của tên người dùng (user name), mật khẩu (password) khi truy nhập mạng và Internet; biết cách dùng mật khẩu tốt (không san sẻ mật khẩu, đổi thay thẳng, chọn mật khẩu có độ dài hạp, xen lẫn giữa chữ cái và số); biết cách đề phòng khi giao du trực tuyến, không để lộ hồ sơ cá nhân chủ nghĩa, hạn chế gửi thông tin cá nhân chủ nghĩa, cảnh giác với người lạ, cảnh giác với thư giả mạo; biết khái niệm và tác dụng của tường lửa (firewall); biết cách ngăn chặn trộm cắp dữ liệu bằng cách khóa máy tính, khóa dụng cụ lưu trữ khi rời nơi làm việc; hiểu tầm quan trọng của việc sao lưu dữ liệu đề phòng. Mặt khác, cá nhân chủ nghĩa muốn đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT cơ bản cũng phải hiểu thuật ngữ bản quyền/quyền tác giả (copyright), biết cách nhận diện một phần mềm có bản quyền như mã (ID) sản phẩm, đăng ký sản phẩm, giấy phép (license) sử dụng phần mềm; hiểu thuật ngữ ”thỏa thuận giấy phép cho người dùng cuối” (end-user license agreement); phân biệt được phần mềm dùng chung (shareware), phần mềm miễn phí (freeware), phần mềm mã nguồn mở (open source software); biết một số quy định cơ bản về pháp luật của Việt Nam liên quan đến quyền bảo vệ dữ liệu, trách nhiệm quản lý, bảo vệ dữ liệu ở Việt Nam. Đối chiếu với hàng loạt tiêu chí mà Thông tư của Bộ TT&TT đề ra, đa số các cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan quốc gia hiện nay không đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản. Theo Thông tư của Bộ TT&TT, chuẩn kỹ năng dùng CNTT cơ bản gồm 6 mô đun: Hiểu biết về CNTT cơ bản, dùng máy tính căn bản, Xử lý văn bản căn bản, dùng bảng tính căn bản, dùng trình chiếu căn bản, dùng Internet căn bản. Còn chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao gồm 9 mô đun: Xử lý văn bản nâng cao, sử dụng bảng tính nâng cao, dùng trình chiếu nâng cao, sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu, Thiết kế đồ họa hai chiều, Biên tập ảnh, Biên tập trang thông báo điện tử, An toàn, bảo mật thông báo, sử dụng phần mềm kế hoạch dự án. Cá nhân chủ nghĩa đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản phải đáp ứng yêu cầu của tất cả 6 mô đun nêu trên. Còn cá nhân đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT nâng cao phải đạt Chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản, đồng thời đáp ứng yêu cầu của tối thiểu 3 mô đun trong số 9 mô đun quy định.